In onze blog van 4 november 2024 hebben we uiteengezet welke gezichtspunten volgens het Deliveroo-arrest (Hoge Raad, 24 maart 2023) van belang zijn voor de beoordeling van de arbeidsrelatie tussen een opdrachtgever en een opdrachtnemer. Inmiddels hebben lagere rechters al diverse keren moeten beoordelen of er sprake was van een overeenkomst van opdracht of toch van een arbeidsovereenkomst. Tijd dus om het net op te halen en te kijken welke praktische handvatten we hieruit kunnen halen.
Voor we praktische tips geven, bespreken we hieronder eerst enkele uitspraken waar rechters zich het afgelopen jaar over over gebogen hebben.
De kantonrechter in Leiden oordeelde aan de hand van de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest dat sprake was van een overeenkomst van opdracht. De kantonrechter vond onder andere de volgende punten belangrijk: het tijdelijke karakter van de werkzaamheden, vrijheid in het bepalen van de werktijden en inhoud van het werk, geen volledige inbedding in de organisatie en ander beleid voor werknemers als het gaat om bijvoorbeeld ziekmeldingen, overleggen, trainingen, kerstpakketten Ook kwam de (model)overeenkomst van opdracht uit de koker van de zzp’er, en profileerde de zzp’er zich als zelfstandige op (onder meer) LinkedIn en een eigen website.
Een consulting agreement met een salesexpert werd door de rechtbank Rotterdam eveneens aangemerkt als een overeenkomst van opdracht. De rechter overwoog dat partijen zich bij de inrichting van de overeenkomst (de overeengekomen rechten en plichten) én de wijze waarop zij daaraan uitvoering gaven meer hebben gedragen als opdrachtgever en opdrachtnemer dan als werkgever en werknemer. Ook hier speelde mee dat de werkzaamheden (hoewel die uiteindelijk meer dan 2 jaar duurden) tijdelijk van aard waren, de zzp’er de vrijheid had om zijn eigen werkzaamheden in te delen én dat de overeenkomst van opdracht de uitdrukkelijke wens van de zzp’er was. Hij werkte daarvoor ook al als opdrachtnemer. Ook de overeengekomen vergoeding duidde meer op een overeenkomst van opdracht dan op een arbeidsovereenkomst.
In deze zaak bleek eveneens dat de zzp’er zich niet mocht laten vervangen, dat hij die enkele keer dat hij ziek was werd doorbetaald en dat hij uitsluitend voor de opdrachtgever werkte. Dat legde volgens de kantonrechter echter onvoldoende gewicht in de schaal om een arbeidsovereenkomst aan te nemen.
S4M onderhoudt, levert, reinigt en vervangt persoonlijke beschermingsmiddelen. Zij verzorgt onder andere de vending machines op het terrein van Tata Steel. De zzp’er startte eind 2022 als opdrachtnemer met werkzaamheden. Partijen konden op dat moment nog niet overzien hoe de opdracht tussen S4M en Tata Steel zich zou ontwikkelen. Daarom is bij aanvang van de werkzaamheden gekozen voor een overeenkomst van opdracht.
In de loop der tijd bleek echter dat de zzp’er al ruim twee jaar fulltime voor S4M op het Tata Steel terrein werkte, hij zich feitelijk niet kon laten vervangen omdat kennis van het terrein noodzakelijk was, de zzp’er vrije dagen vooraf door moest geven, hij bij bedrijfsactiviteiten en vergaderingen was, in een groepsapp van werknemers zat, bedrijfskleding droeg, in een auto van S4M reed etc. S4M kreeg daarom steeds meer behoefte om werkinstructies te geven. Zij deed de zzp’er dan ook een aanbod om als werknemer in dienst te treden. De zzp’er wees dit aanbod af. Toch meende de rechtbank Noord Holland dat de overeenkomst tussen partijen kwalificeerde als een arbeidsovereenkomst.
De hiervoor genoemde uitspraken zijn slechts enkele voorbeelden uit de praktijk. Als we naar de lagere rechtspraak kijken, dan zien we dat het in concrete zaken altijd om het totaalplaatje gaat. Geen van de gezichtspunten is op zichzelf van doorslaggevend belang. Voor werkgevers die zzp’ers inhuren, kunnen onderstaande tips helpen om het risico op kwalificatie als arbeidsovereenkomst te beperken:
Er ontstaat vaak pas gedoe als de overeenkomst van opdracht eindigt. Als de zzp’er opeens zijn of haar (enige) opdracht verliest zonder enig (financieel) vangnet, dan ziet hij of zij soms geen andere optie dan te stellen dat sprake was van een arbeidsovereenkomst. Wees hier alert op en schakel op tijd juridische ondersteuning in. Het liefst voorafgaand aan de samenwerking, want voorkomen blijft beter dan genezen.
Vragen of hulp nodig? Neem dan gerust contact met ons op.